Czym jest system oddymiania klatki schodowej i dlaczego jest niezbędny?
System oddymiania klatki schodowej to jedno z najważniejszych zabezpieczeń przeciwpożarowych w budynkach wielokondygnacyjnych. Jego głównym zadaniem jest usunięcie dymu i gorących gazów z pionowych dróg ewakuacyjnych, czyli klatek schodowych, jeśli dojdzie do pożaru.
Dzięki temu można zachować drożność dróg oddechowych, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo osób przebywających w budynku oraz skuteczność akcji ratowniczej i straży pożarnej.
Jak działa system oddymiania grawitacyjnego?
W przypadku wykrycia pożaru w budynku przez czujniki dymu lub system SSP dochodzi o automatycznego otwarcia klapy oddymiającej. Jest ona umieszczona na najwyższej kondygnacji klatki schodowej – najczęściej w dachu lub w górnej części ściany zewnętrznej. Jednocześnie otwierają się nawiewniki (np. w drzwiach wejściowych lub oknach na niższych piętrach). To tą drogą dostaje się do środka świeże powietrze.
Dzięki temu powstaje naturalny ciąg powietrza, który wypycha dym i gorące, trujące gazy na zewnątrz budynku. Proces ten nie wymaga użycia wentylatorów ani zasilania mechanicznego. System działa wyłącznie dzięki sile fizyki.
Rodzaje systemów oddymiania klatek schodowych
Wybór systemu odprowadzania dymu z klatki schodowej zależy od kilku czynników:
- wysokości budynku,
- przeznaczenia budynku,
- układu komunikacyjnego,
- obowiązujących przepisów.
W praktyce stosuje się cztery typy takich rozwiązań.
Oddymianie grawitacyjne
To najprostszy i najbardziej ekonomiczny wariant, który wykorzystuje do działania naturalny ciąg termiczny. Dym unoszący się ku górze jest usuwany przez klapy oddymiające rozmieszczone w odpowiednich partiach budynku. Powietrze kompensacyjne napływa przez otwory napowietrzające na niższych kondygnacjach.
System ten nie wymaga zasilania w trakcie pracy. dlatego jest niezawodny nawet w przypadku awarii prądu. Najlepiej sprawdza się w obiektach do pięciu kondygnacji.
Oddymianie mechaniczne
W takiej wersji systemu dym jest aktywnie usuwany przez wentylatory wyciągowe – tworzą one kontrolowany przepływ powietrza. Systemy mechaniczne są bardziej niezależne od warunków zewnętrznych i skuteczne w wysokich budynkach, gdzie nie wystarcza sama grawitacja. Wymagają jednak zasilania i regularnej konserwacji. Ich zaletą jest precyzyjne sterowanie przepływem powietrza. Pozwala to na szybkie oczyszczenie klatki schodowej z dymu.
Systemy hybrydowe
Taki system oddymiania łączą zalety oddymiania grawitacyjnego i mechanicznego. W normalnych warunkach działają pasywnie, a w sytuacjach krytycznych – wspomagane przez wentylatory. Zapewniają dużą efektywność przy umiarkowanych kosztach Hybrydowe systemy oddymiania są szczególnie polecane do montażu w budynkach o zróżnicowanej strukturze, w których warunki mogą zmieniać się dynamicznie.
Jakie są elementy systemu oddymiania klatki schodowej?
System oddymiania dróg ewakuacyjnych w klatce schodowej to złożony układ urządzeń. Współdziałają one ze sobą, aby w razie pożaru skutecznie usunąć dym i toksyczne gazy z pionowych dróg ewakuacyjnych. Jego zadaniem jest zapewnienie bezpiecznych warunków ewakuacji i wsparcie służb ratowniczych.
W skład typowego systemy oddymiania wchodzą:
- klapy oddymiające,
- kurtyny dymowe,
- okna oddymiające,
- wentylacja pożarowa, system napędów.
W momencie zagrożenia i wykrycia go przez czujniki, system wysyła sygnał do centrali, która uruchamia cały proces odprowadzania dymu i ciepła. Warto , aby system oddymiania działał integralnie z systemem alarmowym.
Urządzenia oddymiające a przepisy prawa
Systemy oddymiania klatek schodowych nie tylko zwiększają bezpieczeństwo ewakuacji, ale są obowiązkowe w wielu typach budynków. Zgodnie z polskim prawem budowlanym i przepisami przeciwpożarowymi należy stosować w budynkach niskich, średniowysokich i wysokich, w których znajdują się strefy pożarowe zagrożenia ludzi.
Istnieją także szczególne wymogi co do montażu systemów oddymiających, m.in.:
- instalacja musi mieć doprowadzony stały dopływ powietrza z zewnątrz,
- system oddymiający musi skutecznie i szybko odprowadzać dym, aby zapewnić sprawną ewakuację,
- elementy oddymiające powinny stosowane zgodnie z przeznaczeniem przewidzianym przez producenta.
Uwaga! Każde urządzenie oddymiające od klapy po centralę musi mieć świadectwo dopuszczenia CNBOP lub oznaczenie CE. Dotyczy to m.in. odporności ogniowej, szczelności dymowej, czasu reakcji i wydajności przepływu powietrza.
