Klasa szczelności IP określa stopień ochrony obudowy urządzenia przed dostępem ciał stałych oraz wodą. Pierwsza cyfra oznaczenia mówi o ochronie przed ciałami stałymi i pyłem, a druga o ochronie przed wodą. Dzięki temu możesz sprawdzić, czy dane urządzenie nadaje się do pracy w konkretnych warunkach.
Oznaczenia takie jak IP44, IP65, IP67 czy IP68 znajdziesz w specyfikacji kamer, czujek, sygnalizatorów, urządzeń elektrycznych i wielu innych produktów. W przypadku sprzętu montowanego na zewnątrz parametr ten ma szczególne znaczenie – deszcz, kurz, wilgoć czy przypadkowy kontakt z wodą mogą wpływać na jego działanie.
Warto jednak pamiętać, że IP nie mówi wszystkiego o odporności urządzenia. Nie określa na przykład jego odporności na uderzenia, promieniowanie UV czy temperaturę. Dlatego przy wyborze sprzętu trzeba spojrzeć na więcej niż tylko dwie cyfry na obudowie.
Co to jest klasa szczelności IP i co oznaczają poszczególne cyfry?
Kod IP, określany w normie IEC 60529, opisuje stopień ochrony zapewnianej przez obudowę urządzenia. Pierwsza cyfra dotyczy ochrony przed ciałami stałymi i dostępem do niebezpiecznych części, a druga – ochrony przed wodą.
Skrót IP pochodzi od angielskiego zwrotu Ingress Protection. Po nim występują dwie cyfry, np. IP65.
Pierwsza cyfra może mieć wartość od 0 do 6. Im wyższa, tym wyższy poziom ochrony w tej konkretnej kategorii. Druga cyfra dotyczy ochrony przed wodą i przyjmuje wartości od 0 do 9.
W praktyce najczęściej spotkasz oznaczenia takie jak IP44, IP54, IP65, IP66, IP67 czy IP68.
| Pierwsza cyfra | Co oznacza? |
|---|---|
| 0 | Brak ochrony przed dostępem do niebezpiecznych części i przed ciałami stałymi |
| 1 | Ochrona przed ciałami stałymi większymi niż 50 mm |
| 2 | Ochrona przed ciałami stałymi większymi niż 12,5 mm |
| 3 | Ochrona przed ciałami stałymi większymi niż 2,5 mm |
| 4 | Ochrona przed ciałami stałymi większymi niż 1 mm |
| 5 | Ochrona przed pyłem w stopniu, który nie zakłóca pracy urządzenia |
| 6 | Pyłoszczelność |
| Druga cyfra | Co oznacza? |
|---|---|
| 0 | Brak ochrony przed wodą |
| 1 | Ochrona przed pionowo spadającymi kroplami wody |
| 2 | Ochrona przed kroplami wody przy wychyleniu obudowy |
| 3 | Ochrona przed natryskiwaniem wodą |
| 4 | Ochrona przed bryzgami wody |
| 5 | Ochrona przed strugami wody |
| 6 | Ochrona przed silnymi strugami wody |
| 7 | Ochrona przed skutkami krótkotrwałego zanurzenia |
| 8 | Ochrona przed skutkami długotrwałego zanurzenia na warunkach określonych przez producenta |
To ważne: IP67 nie jest po prostu „lepsze od IP65” w każdej sytuacji. Poszczególne oznaczenia opisują różne rodzaje testów. Urządzenie przeznaczone do pracy w deszczu może wymagać ochrony przed strugami wody, podczas gdy inne zastosowanie może wymagać odporności na zanurzenie.
Czy urządzenie z wysoką klasą IP, np. IP67 lub IP68, jest całkowicie wodoodporne?
Nie. Wysoka klasa IP oznacza określony poziom ochrony potwierdzony w odpowiednich warunkach badania, a nie pełną odporność na każdy kontakt z wodą.
To szczególnie ważne przy IP67 i IP68. Oba oznaczenia dotyczą również zanurzenia, ale warunki testu nie są takie same jak w przypadku ochrony przed strugami wody.
Przykładowo urządzenie z IP67 może być odporne na krótkotrwałe zanurzenie, ale nie musi zapewniać ochrony przed silnymi strugami wody odpowiadającej IP65 lub IP66. Z kolei IP68 oznacza ochronę przed zanurzeniem na warunkach określonych przez producenta. Dlatego przy zakupie nie wystarczy sprawdzić, która liczba jest „większa”. Trzeba sprawdzić, przed czym konkretnie chroni dane oznaczenie.
Jakie są różnice między popularnymi klasami szczelności IP, np. IP44, IP65, IP67 i IP68?
IP44 chroni przed ciałami stałymi o wymiarze od 1 mm i bryzgami wody. IP65 zapewnia pyłoszczelność oraz ochronę przed strugami wody. IP67 i IP68 obejmują dodatkowo ochronę przed zanurzeniem, przy czym warunki dla IP68 określa producent.
| Klasa | Ochrona przed ciałami stałymi i pyłem | Ochrona przed wodą | Przykładowe zastosowanie |
|---|---|---|---|
| IP20 | Ochrona przed dostępem do niebezpiecznych części palcem | Brak ochrony | Suche pomieszczenia wewnętrzne |
| IP44 | Ciała stałe ≥ 1 mm | Bryzgi wody | Wybrane urządzenia wewnętrzne |
| IP65 | Pyłoszczelność | Strugi wody | Urządzenia montowane na zewnątrz |
| IP67 | Pyłoszczelność | Krótkotrwałe zanurzenie | Urządzenia narażone na zalanie |
| IP68 | Pyłoszczelność | Zanurzenie na warunkach producenta | Bardziej wymagające zastosowania |
W przypadku urządzeń wchodzących w skład monitoringu wizyjnego odpowiedni stopień ochrony ma szczególne znaczenie wtedy, gdy kamera pracuje poza budynkiem. Sama obecność oznaczenia IP nie przesądza jednak jeszcze, czy konkretny model będzie dobrym wyborem dla danego miejsca.
Warto pamiętać, że wiele urządzeń przeznaczonych do pracy wewnątrz budynków ma oznaczenie IP20. Oznacza ono brak ochrony przed wodą oraz ochronę przed dostępem do niebezpiecznych części palcem. Taki stopień ochrony jest typowy dla urządzeń pracujących w suchych pomieszczeniach, w których nie występuje ryzyko kontaktu z wodą.
Jak dobrać odpowiednią klasę szczelności IP do konkretnego zastosowania?
Dobierz stopień ochrony IP do warunków, w których urządzenie będzie pracować. Weź pod uwagę nie tylko deszcz czy wilgoć, ale również kurz, sposób montażu i możliwość kontaktu urządzenia z wodą.
W łazience znaczenie ma przede wszystkim dokładne miejsce montażu oraz to, na jakie działanie wody urządzenie będzie narażone. Nie ma potrzeby automatycznie wybierać najwyższej klasy IP.
Przy kamerze montowanej na elewacji, podbitce czy przy wejściu do budynku szczególnie ważna będzie ochrona przed pyłem i wodą. Warto również sprawdzić zalecenia producenta dotyczące montażu na zewnątrz.
Jeżeli urządzenie może zostać zalane lub okresowo znaleźć się pod wodą, trzeba zwrócić uwagę na poziom ochrony przed zanurzeniem i warunki, które producent przewidział dla danego modelu.
Pamiętaj też, że zadeklarowany stopień ochrony dotyczy prawidłowo zamontowanego i nieuszkodzonego urządzenia. Pęknięta obudowa, zużyte uszczelnienie albo niewłaściwie poprowadzone przewody mogą z czasem ograniczyć ochronę przed wodą i pyłem. Dlatego urządzenia pracujące na zewnątrz warto regularnie kontrolować. Dotyczy to również systemów zabezpieczeń – podczas serwisu monitoringu można sprawdzić stan obudów kamer, połączeń i miejsc, przez które przewody wchodzą do urządzeń.
Czy wyższa klasa IP zawsze oznacza lepsze zabezpieczenie urządzenia?
Nie. Stopień ochrony IP opisuje tylko wybrane właściwości obudowy. Nie informuje o odporności mechanicznej, temperaturze pracy, promieniowaniu UV, korozji ani zabezpieczeniu instalacji przed przepięciami.
Jeśli montujesz urządzenie na zewnątrz, sprawdź również inne parametry.
| Parametr | Co określa? |
|---|---|
| IP | Ochronę przed ciałami stałymi i wodą |
| IK | Odporność obudowy na uderzenia mechaniczne |
| Zakres temperatur pracy | Warunki, w których urządzenie może prawidłowo pracować |
| Materiał obudowy | Przydatność do określonego środowiska |
| Zabezpieczenia przeciwprzepięciowe | Ochronę urządzenia i instalacji przed skutkami przepięć |
W przypadku kamer warto również zwrócić uwagę na zasilanie typu PoE. W kamerach PoE jednym przewodem sieciowym przesyłasz zarówno dane, jak i energię elektryczną, ale rozwiązanie to (lub: samo zasilanie) nie wpływa na stopień ochrony obudowy. Za odporność urządzenia na pył i wodę odpowiada właśnie jego oznaczenie IP.
Równie ważne może być zastosowanie zabezpieczeń przeciwprzepięciowych, szczególnie w przypadku urządzeń montowanych na zewnątrz. Kamera lub inne elementy instalacji znajdujące się poza budynkiem mogą być bardziej narażone na skutki przepięć związanych m.in. z wyładowaniami atmosferycznymi.
Jak prowadzić instalację urządzeń zewnętrznych?
Przy urządzeniach montowanych na zewnątrz trzeba zadbać nie tylko o samą obudowę, ale również o sposób prowadzenia i zabezpieczenia przewodów.
Nawet urządzenie o wysokim stopniu ochrony IP nie będzie prawidłowo zabezpieczone, jeśli przewód zostanie źle wprowadzony do obudowy albo miejsce połączenia pozostanie narażone na działanie wody.
Dotyczy to szczególnie kamer i innych urządzeń systemów bezpieczeństwa. Dobierając kabel do kamer, uwzględnij miejsce jego prowadzenia, warunki środowiskowe oraz sposób montażu. Przewód prowadzony wewnątrz budynku będzie pracował w innych warunkach niż ten, który znajduje się na elewacji lub jest narażony na działanie wilgoci i promieniowania UV.
Warto też sprawdzić, czy producent przewidział odpowiednie elementy uszczelniające, puszki montażowe i dławiki. Stopień ochrony całego rozwiązania zależy bowiem nie tylko od samej kamery, ale również od sposobu wykonania instalacji.
Czy klasa IP ma znaczenie przy wyborze urządzeń systemu bezpieczeństwa?
Tak. Stopień ochrony IP pomaga ocenić, czy urządzenie może pracować w określonym środowisku, ale nie jest jedynym parametrem, który trzeba sprawdzić.
W systemach bezpieczeństwa dotyczy to m.in.:
- kamer,
- czujek,
- sygnalizatorów,
- czytników kontroli dostępu,
- przycisków,
- obudów urządzeń.
Przykładowo urządzenie montowane na elewacji powinno mieć ochronę odpowiednią do warunków atmosferycznych. Z kolei sprzęt zamontowany wewnątrz suchego pomieszczenia może nie potrzebować tak wysokiego stopnia ochrony.
Nie warto jednak dobierać sprzętu wyłącznie na podstawie oznaczenia IP. Sprawdź również zakres temperatury otoczenia, w którym urządzenie może prawidłowo pracować. Ma to szczególne znaczenie przy urządzeniach zewnętrznych, narażonych zarówno na letnie nagrzewanie, jak i zimowe mrozy. Ważne są też parametry obiektywu i odporność mechaniczna obudowy.
Jak sprawdzić, jaki stopień ochrony IP ma dane urządzenie?
Informację znajdziesz na oznaczeniu urządzenia, w karcie katalogowej, instrukcji lub dokumentacji technicznej producenta.
Nie zakładaj, że sprzęt nadaje się do montażu na zewnątrz tylko dlatego, że producent opisuje go jako „odporny na warunki atmosferyczne”. Sprawdź konkretny kod IP i porównaj go z warunkami, w których urządzenie będzie pracować.
W przypadku kamer dodatkowo sprawdź zalecany sposób montażu. Ta sama obudowa może zapewniać określony poziom ochrony tylko przy prawidłowo założonej osłonie, uszczelnieniu i odpowiednim prowadzeniu przewodów.
Podsumowanie – jak prawidłowo czytać oznaczenia IP?
Klasa szczelności IP pozwala ocenić, jak obudowa urządzenia chroni przed ciałami stałymi i wodą. Pierwsza cyfra oznacza poziom ochrony przed ciałami stałymi i pyłem, a druga przed wodą. Przed wyborem urządzenia sprawdź więc nie tylko samą liczbę, ale przede wszystkim to, jakie warunki rzeczywiście spełnia dany model.
W systemach bezpieczeństwa IP to tylko jeden z parametrów. Jeżeli urządzenie ma pracować na zewnątrz, zwróć uwagę również na odporność mechaniczną, zakres temperatur, sposób prowadzenia przewodów, zasilanie oraz ochronę przeciwprzepięciową.
Dobrze dobrany stopień ochrony pomaga ograniczyć ryzyko problemów wynikających z warunków środowiskowych, ale równie ważny pozostaje prawidłowy montaż i późniejsza kontrola całej instalacji.
FAQ – najczęstsze pytania
Co oznacza klasa szczelności IP20?
IP20 oznacza brak ochrony obudowy przed wodą oraz ochronę przed dostępem do niebezpiecznych części palcem i ciałami stałymi o średnicy co najmniej 12,5 mm. Taki stopień ochrony często spotkasz w urządzeniach przeznaczonych do suchych pomieszczeń.
Co oznacza klasa szczelności IP44?
IP44 oznacza ochronę przed ciałami stałymi o wymiarze od 1 mm oraz przed bryzgami wody. Nie oznacza odporności na silne strugi wody ani możliwości zanurzenia urządzenia.
Co jest lepsze: IP44 czy IP65?
IP65 zapewnia wyższy poziom ochrony przed pyłem i wodą niż IP44. Nie oznacza to jednak, że zawsze będzie lepszym wyborem – stopień ochrony trzeba dopasować do warunków, w których urządzenie będzie pracować.
Co jest lepsze: IP67 czy IP68?
IP68 zapewnia ochronę przed zanurzeniem na warunkach określonych przez producenta. IP67 dotyczy krótkotrwałego zanurzenia. IP68 nie oznacza automatycznie, że urządzenie spełnia wszystkie wymagania dotyczące innych testów wodnych, np. ochrony przed silnymi strugami wody.
Czym różni się IP65 od IP68?
IP65 oznacza pyłoszczelność i ochronę przed strugami wody. IP68 zapewnia pyłoszczelność oraz ochronę przed zanurzeniem w warunkach określonych przez producenta. Są to różne rodzaje testów i ochrony.
Czy IP68 oznacza pełną wodoodporność?
Nie. IP68 określa warunki zanurzenia, dla których producent deklaruje odpowiedni poziom ochrony. Nie oznacza to odporności na każdy rodzaj kontaktu z wodą ani możliwość użytkowania urządzenia w dowolnych warunkach.
